Chăm sóc hằng ngày · những tháng đầu
Cách tắm cho trẻ sơ sinh
Theo hướng dẫn của AAP và NHS. Mỗi khuyến nghị đều dẫn tới nguồn của nó.

Trả lời nhanh trong 10 giây
- Tắm 2-3 lần mỗi tuần là đủ. Những ngày khác, lau rửa mặt, cổ, tay và mông cho bé.[1, 2, 3]
- Chỉ lau người bằng khăn ướt cho đến khi cuống rốn rụng, thường sau 5-15 ngày.[1, 12]
- Nước ấm, không nóng, khi bạn thử bằng khuỷu tay hoặc cổ tay. Nước sâu khoảng 5 cm là đủ.[1, 2]
- Không bao giờ để bé một mình trong nước, dù chỉ một giây. Không dùng ghế tắm.[1, 2, 3, 5]
Không chắc một dấu hiệu thuộc danh sách nào? Hãy làm theo danh sách khẩn cấp hơn.
Gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở hoặc đến khoa cấp cứu ngay nếu
- bé mềm nhũn hoặc tím tái, hay ngừng thở dù chỉ trong chốc lát, sau khi bị chìm dưới nước, kể cả khi giờ bé có vẻ ổn[14, 15]
- trong vài giờ sau khi bị chìm dưới nước, bé khó thở, thở rất nhanh, hoặc buồn ngủ hơn bình thường hay khó đánh thức[15, 7, 16]
- vết bỏng lớn hoặc sâu, hoặc ở mặt, bộ phận sinh dục hay mông[8]
Cần được tư vấn y tế ngay (bác sĩ của bạn, đường dây tư vấn y tế, hoặc NHS 111 ở Anh) nếu
- bé bị ho hoặc sặc sau khi bị chìm dưới nước, kể cả khi giờ bé có vẻ ổn[15]
- bé bị bất kỳ vết bỏng nào khác và bạn không chắc nên làm gì (ở Anh, gọi 111)[8]
- vùng đỏ lan rộng ra từ quanh rốn, hoặc có một vệt đỏ[17]
- bé dưới 1 tháng tuổi và có mụn nước, một cụm mụn nhỏ ở một chỗ, mụn mủ hoặc vảy vàng ở bất kỳ đâu trên da[19, 20, 18]
- bé dưới 1 tháng tuổi và có vẻ không khỏe hoặc khác thường theo bất kỳ cách nào[13]
Không liên lạc được ai nhanh? Hãy đến cơ sở khám cấp cứu hoặc khoa cấp cứu.
Đặt lịch khám thường lệ, hoặc hỏi ở lần khám sắp tới, nếu
- da bé khô, nứt nẻ hoặc ngứa (có thể là chàm)[9]
Nếu bé ngừng thở, tím tái, xám đi hoặc da nổi vằn, mềm nhũn hay không đánh thức được, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở ngay (ví dụ 911 ở Mỹ, Canada, Mexico và Philippines, 999 ở Anh và Bangladesh, 112 hoặc 999 ở Ireland, 112 hoặc 108 gọi xe cứu thương ở Ấn Độ, 1122 hoặc 115 ở Pakistan, 112 ở châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Nigeria và từ điện thoại di động ở Nam Phi, 112 hoặc 119 ở Indonesia, 115 ở Việt Nam, 192 ở Brazil, 000 ở Úc, 111 ở New Zealand, 995 ở Singapore, 101 ở Israel; ở nơi khác, gọi số xe cứu thương tại địa phương). Bật loa ngoài: nhân viên tổng đài có thể hướng dẫn bạn hồi sức tim phổi (CPR) cho bé.[21]
Mọi dấu hiệu cần cấp cứu, ở bé ở mọi tuổi
- bé khó thở, thở rên ở mỗi hơi thở, hoặc không thở bình thường; đừng chờ để đếm thời gian ngừng thở (những lần ngừng ngắn dưới 10 giây khi ngủ, màu da vẫn bình thường, là bình thường)[22, 23, 13]
- da, môi hoặc lưỡi của bé tím tái, xám, nhợt nhạt hoặc nổi vằn[16]
- môi, lưỡi hoặc cổ họng của bé sưng và bé khó nuốt[7]
- bé mềm nhũn, không phản ứng như mọi khi, không bú, rất khó đánh thức hoặc buồn ngủ hơn bình thường[16]
- bé khóc yếu, the thé hoặc khóc liên tục, hay tiếng khóc khác hẳn tiếng khóc thường ngày[24, 7, 16]
- bé sốt cao và cực kỳ kích động, không thể nín khóc, hoặc có vẻ lơ mơ, lú lẫn[25]
- bé bị co giật[16, 25]
- thóp trên đầu bé phồng lên, hoặc bé bị cứng cổ[26, 25]
- bé có ban không mất đi khi bạn ấn một chiếc cốc thủy tinh lên[16, 25, 27]
- bé dưới 3 tháng tuổi và nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi bé có vẻ khỏe: hãy đến khoa cấp cứu ngay (gọi cấp cứu nếu bé trông không khỏe hoặc bạn không thể đến đó an toàn; ở Anh, nếu sốt sau mũi tiêm 8 hoặc 12 tuần, xem bài về sốt)[16, 7]
- bé 3 đến 6 tháng tuổi, nhiệt độ từ 39°C trở lên và không tiêm vắc xin nào trong 2 ngày qua: hãy đến khoa cấp cứu ngay (gọi cấp cứu nếu bé trông không khỏe)[7]
- nhiệt độ của bé từ 36°C trở xuống, sờ vào thấy lạnh, ẩm hoặc nhớp nháp, hoặc bé run, hay bé sốt cao mà tay chân lạnh bất thường[7, 16, 25]
- bé không có tã ướt từ 12 tiếng trở lên[16, 7]
- bé nôn ra dịch xanh lá hoặc xanh vàng, nôn ra máu, hoặc chất nôn trông như bã cà phê[28, 29]
- da hoặc mắt bé vàng trong 24 giờ đầu sau sinh[30, 31]
Gọi ngay số cấp cứu tại nơi bạn ở (Việt Nam: 115), hoặc đến thẳng khoa cấp cứu.[16, 32]
Hãy học trước những điều này, phòng khi cần đến: Hồi sức tim phổi (CPR) cho bé[33] · Phải làm gì khi bé bị hóc, nghẹn[34]
Các bài này giải thích hướng dẫn chính thức; chúng không thể khám cho bé. Nếu bạn lo lắng, hãy gọi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc đường dây tư vấn y tế, dù trang này nói gì đi nữa. Khi khẩn cấp, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở.
Danh sách chuẩn bị trước khi tắm
Đánh dấu khi chuẩn bị xong. Mọi thứ phải trong tầm tay trước khi đặt bé vào nước.
Tắm cho bé, từng bước
- Bước 1/7
Chuẩn bị mọi thứ
Làm ấm phòng. Để khăn, tã sạch, quần áo và bông gòn trong tầm tay. Chọn lúc bé không đói hay mệt, và không ngay sau cữ bú.[2, 3]
Bước 2/7Pha nước tắm
Cho nước lạnh trước, rồi mới thêm nước nóng. Khuấy đều để không có chỗ nóng, và thử bằng khuỷu tay hoặc cổ tay: ấm, không nóng. Nước sâu khoảng 5 cm là đủ (AAP).[1, 2, 3, 4]
- Bước 3/7
Lau mặt trước
Quấn bé trong khăn, đặt trên đùi bạn, lau từng mắt từ phía mũi ra ngoài, mỗi mắt dùng một miếng bông gòn mới nhúng nước ấm. Sau đó lau mặt, quanh tai (không lau bên trong tai) và cổ.[2, 3]
- Bước 4/7
Gội đầu
Đỡ bé phía trên chậu tắm và gội đầu cho bé bằng nước sạch. Lau khô tóc nhẹ nhàng.[2, 3]
Bước 5/7Đặt bé vào nước
Cởi tã và lau sạch chất bẩn. Nhẹ nhàng đặt bé vào nước, chân xuống trước, một tay giữ cánh tay trên của bé và đỡ đầu, vai bé.[1, 2, 3]
- Bước 6/7
Tắm nhẹ nhàng
Giữ đầu bé cao khỏi mặt nước. Thường xuyên dội nước ấm lên người bé để bé không bị lạnh, và tắm từ trên xuống dưới. Những lần tắm đầu tiên nên ngắn và nhẹ nhàng.[1, 2]
- Bước 7/7
Bế ra và lau khô
Bé ướt rất trơn. Bế bé ra đặt lên khăn và quấn đầu, người bé. Thấm khô, nhất là ở các nếp gấp, mặc đồ cho bé, rồi đổ nước trong chậu đi.[1, 2, 3]
Ghi giờ tắm trong Ella để cả nhà đều biết bé được tắm lúc nào. Mở Ella
Tìm hiểu kỹ hơn
Những quy tắc an toàn quan trọng
- Không bao giờ để bé một mình trong chậu tắm, dù chỉ một giây. Bé có thể chết đuối trong 2,5-5 cm nước, không một tiếng động và chỉ trong vài giây (AAP).
- Luôn giữ một tay trên người bé. Nếu cần ra mở cửa hay nghe điện thoại, hãy bế bé theo.
- Đừng để trẻ lớn hơn trông bé lúc tắm.
- Nước nóng ở vòi không nên nóng quá 49°C. Thường bạn có thể chỉnh bình nóng lạnh ở mức này (AAP).
- Xả nước lạnh sau cùng để vòi không còn nóng. Không bao giờ đặt bé vào khi nước vẫn đang chảy.
- Không dùng ghế tắm. Ghế có thể bị lật, hoặc bé có thể trượt ra.
- Đổ nước trong chậu đi ngay khi tắm xong.
- Nếu bé bị bỏng nước, hãy ngay lập tức để vùng bỏng dưới vòi nước mát đang chảy trong 20 phút, và tìm trợ giúp y tế.
Lau người cho bé, từng bước
Cho đến khi cuống rốn rụng, chỉ lau người cho bé bằng khăn ướt (AAP). Đặt bé nằm trên một mặt phẳng có lót đệm, quấn trong khăn khô. Nếu mặt phẳng cao hơn sàn nhà, luôn giữ một tay trên người bé. Lau mặt trước, rồi mở từng phần cơ thể, lau bằng khăn ẩm và đắp lại. Lau sạch các nếp gấp, và lau vùng mặc tã sau cùng.
[1]
Chăm sóc da trong tháng đầu
Bạn có thể chỉ dùng nước sạch. HSE (Ireland): không dùng xà phòng, dầu gội, dầu hay sản phẩm nào khác trước 1 tháng tuổi. AAP: dùng ít xà phòng, và thoa một chút kem dưỡng không mùi, ít gây dị ứng ngay sau khi tắm có thể giúp ngừa khô da. NHS: nếu bạn dùng sữa tắm, dầu hoặc kem dưỡng, hãy chắc chắn đó là loại phù hợp với trẻ nhỏ.
Giờ tắm làm tín hiệu đi ngủ
Một nếp sinh hoạt trước giờ ngủ đơn giản, êm dịu có thể giúp bé dễ ngủ. Đó có thể là tắm, thay tã sạch và mặc đồ ngủ, rồi lên giường, với ánh đèn dịu (NHS).
[6]
Móng tay
Một số bé sinh ra đã có móng dài và có thể tự cào xước mình. Dùng bấm móng cho trẻ nhỏ hoặc kéo an toàn nhỏ đầu tròn, hoặc giũa móng bằng giũa mịn. Tốt nhất nên làm khi bé đang ngủ hoặc thư giãn.
[2]
Câu hỏi cha mẹ hay gặp
Nên tắm cho trẻ sơ sinh bao lâu một lần?
Tắm 2-3 lần mỗi tuần là đủ (HSE). AAP: 3 lần mỗi tuần có thể là đủ, và tắm thường xuyên hơn có thể làm khô da. Những ngày khác, lau rửa mặt, cổ, tay và mông cho bé (NHS).[3, 1, 2]
Có được tắm cho bé trước khi rụng rốn không?
AAP: chỉ lau người bằng khăn ướt cho đến khi cuống rốn rụng. Cuống rốn thường rụng sau 5-15 ngày. Giữ cuống rốn sạch và khô. Nếu bị dính nước tiểu hoặc phân, hãy lau bằng nước ấm và thấm khô (NHS).[1, 12, 10, 2]
Nhiệt độ nước tắm cho bé bao nhiêu là phù hợp?
Ấm, không nóng. Thử bằng khuỷu tay hoặc mặt trong cổ tay, và khuấy đều (AAP, NHS). Theo nhiệt kế đo nước tắm, HSE (Ireland) nói khoảng 36°C, còn Parent Club (Scotland) nói 37-38°C.[1, 2, 3, 4]

