ella by Muchita
Dil seç: TürkçeTürkçeTR
Rehberler Günlüğü aç

Beslenme · biberon

Bebek maması güvenle nasıl hazırlanır

CDC, WHO, NHS ve AAP önerilerine dayanır. Her öneri kaynağına bağlantı verir.

Biberona silme bir ölçek mama koyan bir ebeveynin illüstrasyonu.

10 saniyelik cevap

  • Kutudaki talimata uy: önce su, sonra silme ölçek. Asla fazladan su ya da fazladan toz ekleme.[3, 1, 2]
  • Toz mama steril değildir. NHS ve DSÖ: mamayı 70°C ya da daha sıcak suyla hazırla, sonra soğut.[3, 2, 1]
  • Biberonu hazırladıktan sonraki 2 saat içinde ve beslenme başladıktan sonraki 1 saat içinde kullan.[1, 2]
  • 2 saat içinde kullanmayacak mısın? Hemen buzdolabına koy ve 24 saat içinde kullan. Artanı dök.[1, 2, 3, 6]

Bir belirtinin hangi listeye uyduğundan emin değil misin? Daha acil olana göre davran.

Şu durumlarda hemen bulunduğun yerdeki acil numarayı ara ya da acil servise git:

  • Bebeğin yeşil, sarı-yeşil ya da kanlı kusuyor[7]
  • Bebeğin tekrar tekrar fışkırır gibi (projektil) kusuyor ya da kusuyor ve alışılmadık derecede uykulu veya beslenmeyi reddediyor[5, 11]
  • Bebeğin 3 aydan küçük ve ateşi 38°C ya da üzerinde, iyi görünse bile (Birleşik Krallık’ta 8. ya da 12. hafta aşılarından sonraysa ateş rehberine bak): hemen acil servise git (bebeğin hasta görünüyorsa ya da oraya güvenle gidemiyorsan acil numarayı ara)[4, 11]
  • Bebeğin 3-6 aylık, ateşi 39°C ya da üzerinde ve son 2 günde aşı olmadı: hemen acil servise git (bebeğin hasta görünüyorsa acil numarayı ara)[4, 11]
  • Bebeğinin 12 saat ya da daha uzun süredir hiç ıslak bezi olmadı[4, 11]

Şu durumlarda hemen tıbbi destek al (doktorun, bir sağlık danışma hattı ya da Birleşik Krallık’ta NHS 111):

  • Bebeğin bir ya da iki kez fışkırır gibi (projektil) kustu ama bunun dışında uyanık ve bezlerini ıslatıyor ya da sarı kusuyor[10]
  • Bebeğinin 8 saattir hiç ıslak bezi olmadı ya da ıslak bez sayısı yaşına göre beklenenden az (bez rehberine bak)[14, 13]
  • Bebeğin 1 aydan küçük ve herhangi bir şekilde hasta ya da her zamanki gibi değil gibi görünüyor[12]

Kimseye hızlıca ulaşamıyor musun? Bir acil sağlık birimine ya da acil servise git.

Şu durumlarda bugün doktorunu, hemşireni ya da ebeni ara:

  • Bebeğin beslenmelerden sonra sık sık kusuyor ya da bir yeri ağrıyor gibi görünüyor[6]
  • Bebeğinin mamaya alerjisi olduğunu düşünüyorsun[6]
  • Bebeğin 8 haftadan küçük ve 2-3 gündür kaka yapmadı[6]

Şu durumlarda rutin bir randevu al ya da yaklaşan bir kontrolde bunu söyle:

  • Hipoalerjenik ya da soya bazlı bir mama denemek istiyorsun: geçmeden önce konuşun[6]

Bebeğinin nefesi durursa, morarır, griye döner ya da cildi alacalı görünürse, vücudu gevşer ya da uyandırılamıyorsa hemen bulunduğun yerdeki acil numarayı ara (örneğin ABD, Kanada, Meksika ve Filipinler’de 911, Birleşik Krallık ve Bangladeş’te 999, İrlanda’da 112 ya da 999, Hindistan’da ambulans için 112 ya da 108, Pakistan’da 1122 ya da 115, Avrupa’da, Türkiye’de ve Nijerya’da ve Güney Afrika’da cep telefonundan 112, Endonezya’da 112 ya da 119, Vietnam’da 115, Brezilya’da 192, Avustralya’da 000, Yeni Zelanda’da 111, Singapur’da 995, İsrail’de 101; başka yerlerde bulunduğun yerin ambulans numarası). Telefonu hoparlöre al: çağrıyı karşılayan görevli bebek kalp masajı (CPR) boyunca sana adım adım yol gösterebilir.

Her bebek için tüm acil belirtiler
  • Nefes almakta zorlanıyor, her nefeste inliyor ya da normal nefes almıyor; bir duraklamanın süresini ölçmek için bekleme (uykuda 10 saniyeden kısa duraklamalar, renk normalse, normaldir)[15, 16, 12]
  • Cildi, dudakları ya da dili morarmış, griye dönmüş, solgun ya da alacalı görünüyor[11]
  • Dudakları, dili ya da boğazı şişmiş ve yutmakta zorlanıyor[4]
  • Vücudu gevşek, her zamanki gibi tepki vermiyor, beslenmiyor, uyandırmak çok zor ya da her zamankinden daha uykulu[11]
  • Zayıf, tiz ya da sürekli ağlıyor veya ağlaması her zamanki ağlamasına benzemiyor[17, 4, 11]
  • Ateşi yüksek ve aşırı huzursuz, ağlaması dinmiyor ya da kafası karışık görünüyor[18]
  • Nöbet (havale) geçiriyor[11, 18]
  • Başının üstündeki bıngıldak kabarık ya da ensesi sert[19, 18]
  • Üzerine bir bardak bastırdığında solmayan bir döküntüsü var[11, 18, 20]
  • 3 aydan küçük ve ateşi 38°C ya da üzerinde, iyi görünse bile: hemen acil servise git (bebeğin hasta görünüyorsa ya da oraya güvenle gidemiyorsan acil numarayı ara; Birleşik Krallık’ta 8. ya da 12. hafta aşılarından sonraysa ateş rehberine bak)[11, 4]
  • 3 ila 6 aylık, ateşi 39°C ya da üzerinde ve son 2 günde aşı olmadı: hemen acil servise git (bebeğin hasta görünüyorsa acil numarayı ara)[4]
  • Vücut sıcaklığı 36°C ya da altında, dokunduğunda soğuk, nemli ya da yapış yapış, titriyor ya da ateşi yüksekken elleri ve ayakları alışılmadık derecede soğuk[4, 11, 18]
  • 12 saat ya da daha uzun süredir hiç ıslak bezi olmadı[11, 4]
  • Yeşil ya da sarı-yeşil kusuyor, kan kusuyor ya da kusmuğu telve gibi görünüyor[21, 7]
  • Doğumdan sonraki ilk 24 saatte cildi ya da gözleri sarardı[22, 23]

Hemen bulunduğun yerdeki acil numarayı ara ya da doğrudan acil servise git.[11, 5]

Bunları ihtiyacın olmadan önce öğren: Bebeklerde kalp masajı (CPR)[24] · Bebeğin bir şey yutup boğulursa ne yapmalı[25]

Bu rehberler resmi önerileri açıklar; bebeğini muayene edemez. Endişeleniyorsan, sayfada ne yazarsa yazsın doktorunu, ebeni ya da bir sağlık danışma hattını ara. Acil bir durumda bulunduğun yerdeki acil numarayı ara.

Toz mama hazırlama: NHS adımları

  1. Adım 1/6

    Temiz eller, temiz biberon

    Yüzeyi temizle ve ellerini yıka. Yıkanmış ve sterilize edilmiş bir biberon ve biberon ucu kullan.[3, 8, 1]

  2. Adım 2/6

    Taze suyu kaynat

    Taze musluk suyunu kaynat (daha önce kaynatılmış suyu değil). En fazla 30 dakika soğumaya bırak, böylece hâlâ 70°C ya da daha sıcak olur.[3, 2]

  3. Adım 3/6

    Önce su

    Etikette yazan miktarda suyu biberona koy, sonra seviyeyi kontrol et.[3, 1]

  4. Adım 4/6

    Silme ölçek

    Mamayla birlikte gelen ölçeği bastırmadan doldur, temiz ve kuru bir bıçakla ya da sıyırıcıyla silme yap ve tam sayıda ölçek ekle.[3, 2]

  5. Adım 5/6

    Çalkala ve soğut

    Biberon ucunu ve kapağı tak, toz eriyene kadar çalkala. Kapalı biberonu soğuk akan suyun altında soğut. Bileğinin iç tarafında dene: ılık ya da serin olmalı, sıcak değil.[3, 2, 1]

  6. Adım 6/6

    Besle, kalanı dök

    Hazırladıktan sonraki 2 saat içinde ve beslenme başladıktan sonraki 1 saat içinde kullan (CDC). Biberonda kalan mamayı dök.[1, 3, 2]

Biberon ne kadar dayanır?

Şu süre içinde kullan
2 saat
Bilmekte fayda var
Biberonu hazırladığın andan itibaren.

Bebeğin beslenmeye başladıktan sonra da 1 saat içinde, hangisi önce dolarsa (CDC).[1, 2]

Şu süre içinde kullan
1 saat
Bilmekte fayda var
Sonra kalanı dök.

Mamaya karışan tükürük mikropların üremesine yol açar, bu yüzden başlanmış bir biberonu asla sonraya saklama.[1, 2]

Şu süre içinde kullan
24 saat
Bilmekte fayda var
Yalnızca başlanmamış biberonlar, 5°C ya da daha soğukta.

Biberonu 2 saat içinde kullanmayacak mısın? Hemen buzdolabına koy (CDC). Her biberonu taze hazırlamak en güvenlisidir (NHS, DSÖ).[1, 2, 3]

Şu süre içinde kullan
Etiketteki talimata uy
Bilmekte fayda var
Sterildir, karıştırmak gerekmez.

DSÖ bunu enfeksiyon riski en yüksek bebekler için önerir. CDC: suyunda kimyasal olabilecekse bunu ya da şişelenmiş su kullan.[2, 1]

Biberonu ve miktarını Ella’da tek dokunuşla kaydet, bugünün toplamını gör. Ella’yı aç

Ayrıntılar

Ölçüler neden tam olmalı

Fazla su mamayı bebeğini yeterince besleyemeyecek kadar sulandırır. Fazla toz bebeğinde kabızlığa ya da susuz kalmaya yol açabilir. Yalnızca mamayla birlikte gelen ölçeği kullan ve asla şeker ya da tahıl ekleme.

[3, 1]

Su

NHS ve DSÖ: her beslenme için yeni kaynatılmış ve hâlâ 70°C ya da daha sıcak su kullan. NHS genellikle şişelenmiş su önermez: steril değildir ve fazla tuz içerebilir. CDC: çoğu bebek için çoğu zaman, etikette yazdığı gibi güvenli musluk suyuyla hazırlanan mama uygundur. 2 aydan küçük, 37. haftadan önce doğmuş ya da bağışıklığı zayıf bir bebek için suyu kaynat ve karıştırmadan önce yaklaşık 5 dakika bekle. Kaynatmak kimyasalları gidermez: suyunda kimyasal olabilecekse şişelenmiş su ya da kullanıma hazır sıvı mama kullan (CDC).

[3, 2, 1]

Dışarıdayken beslenme

Her biberonu taze hazırlamak en güvenlisidir (NHS, DSÖ). Dışarı çıkarken DSÖ, ölçülmüş tozu temiz, sterilize edilmiş bir kapta taşımayı ve mamayı hâlâ 70°C ya da daha sıcak suyla hazırlamayı önerir. Ya da hazırlanmış bir biberonu önce buzdolabında soğut, buz aküleri olan bir soğutucu çantada taşı ve 2 saat içinde kullan.

[3, 2]

Isıtma

Mamanın ısıtılması gerekmez (CDC). Biberonu ısıtmak için suyu biberon ucundan uzak tutarak ılık akan suyun altında tut ve birkaç damlayı bileğinde dene. Asla mikrodalga kullanma: eşit ısıtmaz ve bebeğinin ağzını yakabilir. DSÖ: buzdolabından çıkan biberonu en fazla 15 dakika ısıt ve 2 saat içinde kullan.

[1, 2, 3]

Temizleme ve sterilizasyon

Biberonları ve biberon uçlarını her beslenmeden sonra sıcak, sabunlu suda yıka. NHS: bebeğin en az 12 aylık olana kadar tüm beslenme malzemelerini sterilize et; bulaşık makinesi temizler ama sterilize etmez. CDC: bebeğin 2 aydan küçükse, erken doğduysa ya da bağışıklığı zayıfsa her gün dezenfekte et; sıcak su ve ısıtmalı kurutma ya da dezenfeksiyon programı olan bir bulaşık makinesi bunu yapar.

[9, 8, 3, 2]

Anne babaların sık sorduğu sorular

Mama için suyu kaynatmam gerekir mi?

NHS ve DSÖ: evet, yeni kaynatılmış ve hâlâ 70°C ya da daha sıcak su kullan. CDC: çoğu bebek için çoğu zaman, mama etikette yazdığı gibi güvenli musluk suyuyla hazırlanabilir. 2 aydan küçük, 37. haftadan önce doğmuş ya da bağışıklığı zayıf bir bebek için suyu kaynat ve karıştırmadan önce yaklaşık 5 dakika bekle.[3, 2, 1]

Mamayı önceden hazırlayabilir miyim?

Her biberonu taze hazırlamak en güvenlisidir (NHS, DSÖ). Gerekirse hızla soğut, 5°C ya da daha soğuk buzdolabına koy ve 24 saat içinde kullan (DSÖ, CDC). Bebeğinin başladığı bir biberonu asla saklama.[3, 2, 1]

Hazırlanan mama dışarıda ne kadar bekleyebilir?

Hazırladıktan sonra 2 saat ve bebeğin beslenmeye başladıktan sonra 1 saat, hangisi önce dolarsa (CDC). Sonra dök.[1, 2]

Biberonu tekrar ısıtabilir miyim?

Bebeğinin başladığı bir biberonu hayır: kalanı dök (CDC). Buzdolabından çıkan bir biberon en fazla 15 dakika ısıtılabilir, sonra 2 saat içinde kullanılmalıdır. Isıtılmış bir biberonu yeniden buzdolabına koyma (DSÖ).[1, 2]

Ella

Ne kadar ve ne zaman olduğunu bil

Her biberonu ve miktarını tek dokunuşla kaydet. Ella bugünün toplamını ve son beslenmeden bu yana geçen süreyi ailedeki her telefonda gösterir.

Ortak aile günlüğünde kayıtlar ve kimin eklediği, örnek kayıtlarla.
Ortak aile günlüğünüzde beslenme, bez ve uyku kayıtları.

Kaynaklar

  1. CDC: How to prepare and store powdered infant formula
  2. WHO: Safe preparation, storage and handling of powdered infant formula (2007)
  3. NHS: How to make up baby formula
  4. NHS: When to get urgent medical help for babies and children under 5
  5. NHS: Soothing a crying baby
  6. NHS: Bottle feeding advice
  7. NHS: Diarrhoea and vomiting
  8. NHS: Sterilising baby bottles
  9. CDC: Clean, sanitize and store infant feeding items
  10. NHS: Reflux in babies
  11. NHS: Sepsis (symptoms in babies and children)
  12. AAP/Schmitt: Newborn Reflexes and Behavior
  13. NHS: Dehydration
  14. AAP/Schmitt: Bottle-Feeding (Formula) Questions
  15. NHS: What to do if your child has an accident
  16. Resuscitation Council UK: Paediatric Life Support 2025
  17. NHS: Colic
  18. NHS: High temperature (fever) in children
  19. NHS: Meningitis
  20. NICE guideline NG143: Fever in under 5s
  21. AAP, HealthyChildren.org: Vomiting in infants
  22. NHS: Newborn jaundice
  23. AAP, HealthyChildren.org: Jaundice in newborns
  24. NHS: How to resuscitate a child
  25. NHS: How to stop a child from choking

Öneriler ülkeden ülkeye farklı olabilir. Farklı olduğunda ikisini de gösteriyoruz. Kendi doktorunun ya da sağlık kuruluşunun önerilerine uy.

Kaynaklar 8 Kasım 2026 tarihinde kontrol edildi Muchita AI bu rehberleri, yayımlanmış önerileri okuyan, özetleyen ve çeviren yapay zekâ yardımıyla yazar. Hiçbir doktor onaylamadığı için kaynakların söylediğinin dışına çıkmayız ve her öneriyi kaynağına bağlarız. Yapay zekâ yine de hata yapabilir: bir hata görürsen bize söyle, düzeltelim. Her rehber AAP, NHS, NICE, CDC ve DSÖ gibi sağlık kuruluşlarının yayımladığı önerilere ve açıkça kaynak gösterilen birkaç çalışmaya dayanır; her öneri kaynağına bağlantı verir. Kaynaklar farklı olduğunda ikisini de ya da daha temkinli olanı gösteririz; başka bir seçim yaptığımızda sayfa bunu ve nedenini söyler. Bu kuruluşlar rehberlerimizi incelemedi; onlarla bağlantımız yoktur ve bizi onaylamazlar.

Bu rehberleri nasıl yazıyoruz · Hata bildir

Ne zaman aramalısın?