Cho bú · từ sơ sinh đến 6 tháng
Bé đang đói hay đã no?
Theo hướng dẫn của CDC, AAP và NHS. Mỗi khuyến nghị đều dẫn tới nguồn của nó.

Trả lời nhanh trong 10 giây
- Dấu hiệu đói sớm: cựa quậy, rúc tìm (quay đầu về phía vú hoặc bình), đưa tay lên miệng, chép miệng.[4, 1, 5, 6]
- Khóc là dấu hiệu muộn. Bé đang khóc sẽ khó cho bú hơn, nên hãy bắt đầu trước lúc đó.[1, 5, 6]
- Dấu hiệu no: ngậm miệng lại, quay đầu đi, bàn tay thả lỏng.[1]
- Trẻ sơ sinh bú ít nhất 8-12 lần trong 24 giờ. Hãy nhìn bé, đừng nhìn đồng hồ.[6, 5]
Không chắc một dấu hiệu thuộc danh sách nào? Hãy làm theo danh sách khẩn cấp hơn.
Cần được tư vấn y tế ngay (bác sĩ của bạn, đường dây tư vấn y tế, hoặc NHS 111 ở Anh) nếu
- bé không thiết bú, hoặc bú ít hơn hẳn mọi khi[12, 16]
- bé vẫn có vẻ đói sau hầu hết các cữ bú[9]
- bé không có tã ướt trong 8 tiếng, hoặc có ít tã ướt hơn mức dự kiến theo tuổi (xem bài về tã)[21, 20]
- bé ít khi tỉnh táo, không tự thức dậy để bú, hoặc có vẻ quá mệt hay không thiết bú, nhất là khi điều này mới xuất hiện[18]
- bé dưới 1 tháng tuổi và có vẻ không khỏe hoặc khác thường theo bất kỳ cách nào[19]
Không liên lạc được ai nhanh? Hãy đến cơ sở khám cấp cứu hoặc khoa cấp cứu.
Nếu bé ngừng thở, tím tái, xám đi hoặc da nổi vằn, mềm nhũn hay không đánh thức được, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở ngay (ví dụ 911 ở Mỹ, Canada, Mexico và Philippines, 999 ở Anh và Bangladesh, 112 hoặc 999 ở Ireland, 112 hoặc 108 gọi xe cứu thương ở Ấn Độ, 1122 hoặc 115 ở Pakistan, 112 ở châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Nigeria và từ điện thoại di động ở Nam Phi, 112 hoặc 119 ở Indonesia, 115 ở Việt Nam, 192 ở Brazil, 000 ở Úc, 111 ở New Zealand, 995 ở Singapore, 101 ở Israel; ở nơi khác, gọi số xe cứu thương tại địa phương). Bật loa ngoài: nhân viên tổng đài có thể hướng dẫn bạn hồi sức tim phổi (CPR) cho bé.[22]
Mọi dấu hiệu cần cấp cứu, ở bé ở mọi tuổi
- bé khó thở, thở rên ở mỗi hơi thở, hoặc không thở bình thường; đừng chờ để đếm thời gian ngừng thở (những lần ngừng ngắn dưới 10 giây khi ngủ, màu da vẫn bình thường, là bình thường)[23, 24, 19]
- da, môi hoặc lưỡi của bé tím tái, xám, nhợt nhạt hoặc nổi vằn[17]
- môi, lưỡi hoặc cổ họng của bé sưng và bé khó nuốt[11]
- bé mềm nhũn, không phản ứng như mọi khi, không bú, rất khó đánh thức hoặc buồn ngủ hơn bình thường[17]
- bé khóc yếu, the thé hoặc khóc liên tục, hay tiếng khóc khác hẳn tiếng khóc thường ngày[25, 11, 17]
- bé sốt cao và cực kỳ kích động, không thể nín khóc, hoặc có vẻ lơ mơ, lú lẫn[26]
- bé bị co giật[17, 26]
- thóp trên đầu bé phồng lên, hoặc bé bị cứng cổ[27, 26]
- bé có ban không mất đi khi bạn ấn một chiếc cốc thủy tinh lên[17, 26, 28]
- bé dưới 3 tháng tuổi và nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi bé có vẻ khỏe: hãy đến khoa cấp cứu ngay (gọi cấp cứu nếu bé trông không khỏe hoặc bạn không thể đến đó an toàn; ở Anh, nếu sốt sau mũi tiêm 8 hoặc 12 tuần, xem bài về sốt)[17, 11]
- bé 3 đến 6 tháng tuổi, nhiệt độ từ 39°C trở lên và không tiêm vắc xin nào trong 2 ngày qua: hãy đến khoa cấp cứu ngay (gọi cấp cứu nếu bé trông không khỏe)[11]
- nhiệt độ của bé từ 36°C trở xuống, sờ vào thấy lạnh, ẩm hoặc nhớp nháp, hoặc bé run, hay bé sốt cao mà tay chân lạnh bất thường[11, 17, 26]
- bé không có tã ướt từ 12 tiếng trở lên[17, 11]
- bé nôn ra dịch xanh lá hoặc xanh vàng, nôn ra máu, hoặc chất nôn trông như bã cà phê[29, 30]
- da hoặc mắt bé vàng trong 24 giờ đầu sau sinh[31, 32]
Gọi ngay số cấp cứu tại nơi bạn ở (Việt Nam: 115), hoặc đến thẳng khoa cấp cứu.[17, 12]
Hãy học trước những điều này, phòng khi cần đến: Hồi sức tim phổi (CPR) cho bé[33] · Phải làm gì khi bé bị hóc, nghẹn[34]
Các bài này giải thích hướng dẫn chính thức; chúng không thể khám cho bé. Nếu bạn lo lắng, hãy gọi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc đường dây tư vấn y tế, dù trang này nói gì đi nữa. Khi khẩn cấp, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở.
Bé đang làm gì?
- Bạn thấy gì
- Cựa quậy, há miệng, quay đầu, rúc tìm vú
- Nên làm gì
- Cho bú ngay. Dấu hiệu sớm là lúc tốt nhất để bắt đầu cữ bú.
Dấu hiệu sớm rất khẽ và dễ bị bỏ qua. Bế bé sát người, da kề da, giúp bạn nhận ra chúng trước khi bé bắt đầu khóc.[4, 6, 10]
- Bạn thấy gì
- Vươn vai, ngọ nguậy nhiều hơn, đưa tay lên miệng, chép miệng hoặc liếm môi, nắm chặt tay
- Nên làm gì
- Cho bú sớm.
Bé cũng mút để tự dỗ mình, nên hãy xem thêm các dấu hiệu khác.[4, 1, 5]
Đói, hay là chuyện khác?
Dấu hiệu thường gặp, và hướng dẫn khuyên nên làm gì
Thường là bình thường
Bé mút để tự dỗ chứ không chỉ vì đói. Nếu bé vừa bú no, trước tiên hãy thử ôm ấp, cho ợ hơi hoặc thay tã.[5, 13, 12]
Thường là bình thường
Đây là bú cụm. Điều này bình thường, nhất là vào buổi tối và trong đợt tăng trưởng, và không có nghĩa là bé không được bú đủ. Cứ theo nhu cầu của bé.[15, 6]
Theo dõi và ghi lại
Trong những ngày đầu, một số trẻ sơ sinh hay ngủ và cần được đánh thức để bú: hãy đánh thức bé bú mẹ nếu bé ngủ quá 4 giờ, và bé bú sữa công thức nếu bé ngủ quá 4-5 giờ và bỏ cữ. Nếu không đánh thức được bé đủ tỉnh để bú, hoặc bé quá buồn ngủ để bú ngay cả sau khi đã thức: cần được tư vấn y tế ngay.[3, 8, 9, 7, 18]
Hướng dẫn: cần đi khám ngay
Đây có thể là dấu hiệu bệnh nặng, nhất là nếu thay đổi xảy ra đột ngột. Nếu bé rất khó đánh thức hoặc buồn ngủ hơn bình thường: gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở (Việt Nam: 115) hoặc đến khoa cấp cứu ngay. Nếu không: cần được tư vấn y tế ngay.[18, 17, 22]
Hướng dẫn: cần đi khám ngay
Có thể bé chưa được bú đủ và cần được kiểm tra cân nặng sớm. Để được kiểm tra và hỗ trợ cách ngậm bắt vú, tư thế bú: cần được tư vấn y tế ngay.[9, 10]
Ella cho biết đã bao lâu từ cữ bú gần nhất, nên bạn dễ hiểu các dấu hiệu của bé hơn. Mở Ella
Tìm hiểu kỹ hơn
Vì sao nên để ý dấu hiệu sớm
Cho bú bình theo nhu cầu
Bú bình cũng cần để ý dấu hiệu của bé. Bế bé sát người, ở tư thế hơi thẳng, đưa bình khi bé có dấu hiệu đói và để bé tự ngậm núm vào. Cho bé nghỉ giữa chừng, và dừng khi bé có dấu hiệu no, dù trong bình vẫn còn sữa. Bài trẻ sơ sinh bú bao nhiêu có lượng sữa ước chừng theo tuổi.
Dấu hiệu thay đổi khi bé lớn
Muốn được dỗ không phải lúc nào cũng là đói
Câu hỏi cha mẹ hay gặp
Dấu hiệu đói sớm ở trẻ sơ sinh là gì?
Cựa quậy, há miệng, quay đầu và rúc tìm vú hoặc bình, đưa tay lên miệng và chép miệng. Khóc là dấu hiệu muộn.[4, 1, 5, 6]
Làm sao biết bé đã bú no?
Bé ngậm miệng lại, quay đầu đi và bàn tay thả lỏng. Cựa quậy hoặc dễ xao nhãng cũng có thể có nghĩa là bé đã bú xong. Khi bú mẹ, bé tự nhả vú lúc cuối cữ là dấu hiệu tốt.[1, 7, 10]
Bé khóc lần nào cũng nên cho bú?
Không hẳn. Bé khóc vì nhiều lý do, như đói, tã bẩn, mệt, đầy hơi hoặc muốn được ôm. Nếu bé có dấu hiệu đói như rúc tìm vú, hãy cho bé bú. Nếu bạn cho con bú mẹ, để bé mút vú cũng có thể giúp bé dịu lại.[12, 5]
Cho bé bú theo nhu cầu có được không?
Có. Với hầu hết các bé khỏe mạnh, sinh đủ tháng, việc cho bú khi bé có dấu hiệu đói được khuyến nghị cho cả bú mẹ lẫn bú bình. Trong những tuần đầu, bé sơ sinh hay ngủ có thể cần được đánh thức: theo AAP, sau 4 giờ với bé bú mẹ, hoặc 4-5 giờ với bé bú sữa công thức đang bỏ cữ. Nếu không đánh thức được bé đủ tỉnh để bú, hoặc bé quá buồn ngủ để bú ngay cả sau khi đã thức, cần được tư vấn y tế ngay.[5, 7, 6, 9, 18]

