Da và cơ thể · 3 tuần đầu
Vàng da sơ sinh: bình thường hay không?
Theo hướng dẫn của AAP, NHS, NICE và CDC. Mỗi khuyến nghị đều dẫn tới nguồn của nó.

Trả lời nhanh trong 10 giây
- Vàng da thường gặp và thường vô hại: rõ nhất vào khoảng ngày 3, hết sau khoảng 2 tuần. Về nhà trước 48 giờ? Bé thường nên được khám lại trong vòng 2 ngày.[3, 1]
- Da hoặc mắt vàng trong 24 giờ đầu: gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở (Việt Nam: 115) hoặc đến khoa cấp cứu ngay.[1, 2, 3, 4, 12]
- Vàng sau 24 giờ, chưa được kiểm tra hoặc không đỡ: cần được tư vấn y tế ngay (ở Anh: bác sĩ gia đình, nữ hộ sinh hoặc 111). Chỉ xét nghiệm mới cho biết mức độ.[3, 4]
- Không bú hoặc bú kém, rất khó đánh thức, buồn ngủ hơn bình thường, hoặc không có tã ướt từ 12 tiếng trở lên: gọi số cấp cứu (Việt Nam: 115) ngay.[6, 3, 10, 5, 12]
Không chắc một dấu hiệu thuộc danh sách nào? Hãy làm theo danh sách khẩn cấp hơn.
Gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở hoặc đến khoa cấp cứu ngay nếu
- da hoặc mắt bé vàng trong 24 giờ đầu[1, 2, 3, 4]
- bé không bú, hoặc bú kém (mút yếu, hoặc không bú hết cữ)[6, 3, 10]
- bé rất khó đánh thức, buồn ngủ hơn bình thường, hoặc không phản ứng như mọi khi[6, 3]
- bé khóc yếu, the thé hoặc khóc liên tục, hay tiếng khóc khác hẳn tiếng khóc thường ngày[6, 5, 7]
- bé cứng người, hoặc có cử động giật hay co giật nhẹ[3, 5]
- bé ưỡn cong lưng hoặc cổ ra sau như cánh cung[11]
- bé dưới 3 tháng tuổi và nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi bé có vẻ khỏe (ở Anh, nếu sốt sau mũi tiêm 8 hoặc 12 tuần, xem bài về sốt): hãy đến khoa cấp cứu ngay (gọi số cấp cứu, ở Việt Nam là 115, nếu bé trông không khỏe hoặc bạn không thể đến đó an toàn)[3, 5, 6, 12]
- nhiệt độ của bé từ 36°C trở xuống, sờ vào thấy lạnh, hoặc bé run[3, 5]
- bé không có tã ướt từ 12 tiếng trở lên[5, 6]
- bé khó thở, thở rên, hoặc thở rất nhanh[3, 5]
Cần được tư vấn y tế ngay (bác sĩ của bạn, đường dây tư vấn y tế, hoặc NHS 111 ở Anh) nếu
- bé đã hơn 24 giờ tuổi, trông vàng, và chưa ai kiểm tra[3, 1]
- màu vàng đậm dần, lan xuống bụng, tay hoặc chân, hoặc không đỡ[3, 1]
- nước tiểu vàng sẫm hoặc nâu, hoặc phân nhạt màu hay trắng như phấn (giữ lại một chiếc tã để cho nhân viên y tế xem)[3, 4]
- bé không có tã ướt trong 8 tiếng, hoặc có ít tã ướt hơn mức dự kiến theo tuổi (xem bài về tã)[10, 9]
- bé dưới 1 tháng tuổi và có vẻ không khỏe hoặc khác thường theo bất kỳ cách nào[8]
Không liên lạc được ai nhanh? Hãy đến cơ sở khám cấp cứu hoặc khoa cấp cứu.
Gọi bác sĩ, điều dưỡng hoặc nữ hộ sinh trong hôm nay nếu
- bé vẫn còn vàng sau 2 tuần (3 tuần nếu sinh trước 37 tuần), kể cả khi đang nhạt dần[4]
Nếu bé ngừng thở, tím tái, xám đi hoặc da nổi vằn, mềm nhũn hay không đánh thức được, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở ngay (ví dụ 911 ở Mỹ, Canada, Mexico và Philippines, 999 ở Anh và Bangladesh, 112 hoặc 999 ở Ireland, 112 hoặc 108 gọi xe cứu thương ở Ấn Độ, 1122 hoặc 115 ở Pakistan, 112 ở châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Nigeria và từ điện thoại di động ở Nam Phi, 112 hoặc 119 ở Indonesia, 115 ở Việt Nam, 192 ở Brazil, 000 ở Úc, 111 ở New Zealand, 995 ở Singapore, 101 ở Israel; ở nơi khác, gọi số xe cứu thương tại địa phương). Bật loa ngoài: nhân viên tổng đài có thể hướng dẫn bạn hồi sức tim phổi (CPR) cho bé.[12]
Mọi dấu hiệu cần cấp cứu, ở bé ở mọi tuổi
- bé khó thở, thở rên ở mỗi hơi thở, hoặc không thở bình thường; đừng chờ để đếm thời gian ngừng thở (những lần ngừng ngắn dưới 10 giây khi ngủ, màu da vẫn bình thường, là bình thường)[13, 14, 8]
- da, môi hoặc lưỡi của bé tím tái, xám, nhợt nhạt hoặc nổi vằn[6]
- môi, lưỡi hoặc cổ họng của bé sưng và bé khó nuốt[5]
- bé mềm nhũn, không phản ứng như mọi khi, không bú, rất khó đánh thức hoặc buồn ngủ hơn bình thường[6]
- bé khóc yếu, the thé hoặc khóc liên tục, hay tiếng khóc khác hẳn tiếng khóc thường ngày[7, 5, 6]
- bé sốt cao và cực kỳ kích động, không thể nín khóc, hoặc có vẻ lơ mơ, lú lẫn[15]
- bé bị co giật[6, 15]
- thóp trên đầu bé phồng lên, hoặc bé bị cứng cổ[16, 15]
- bé có ban không mất đi khi bạn ấn một chiếc cốc thủy tinh lên[6, 15, 17]
- bé dưới 3 tháng tuổi và nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi bé có vẻ khỏe: hãy đến khoa cấp cứu ngay (gọi cấp cứu nếu bé trông không khỏe hoặc bạn không thể đến đó an toàn; ở Anh, nếu sốt sau mũi tiêm 8 hoặc 12 tuần, xem bài về sốt)[6, 5]
- bé 3 đến 6 tháng tuổi, nhiệt độ từ 39°C trở lên và không tiêm vắc xin nào trong 2 ngày qua: hãy đến khoa cấp cứu ngay (gọi cấp cứu nếu bé trông không khỏe)[5]
- nhiệt độ của bé từ 36°C trở xuống, sờ vào thấy lạnh, ẩm hoặc nhớp nháp, hoặc bé run, hay bé sốt cao mà tay chân lạnh bất thường[5, 6, 15]
- bé không có tã ướt từ 12 tiếng trở lên[6, 5]
- bé nôn ra dịch xanh lá hoặc xanh vàng, nôn ra máu, hoặc chất nôn trông như bã cà phê[18, 19]
- da hoặc mắt bé vàng trong 24 giờ đầu sau sinh[3, 1]
Gọi ngay số cấp cứu tại nơi bạn ở (Việt Nam: 115), hoặc đến thẳng khoa cấp cứu.[6, 20]
Hãy học trước những điều này, phòng khi cần đến: Hồi sức tim phổi (CPR) cho bé[21] · Phải làm gì khi bé bị hóc, nghẹn[22]
Các bài này giải thích hướng dẫn chính thức; chúng không thể khám cho bé. Nếu bạn lo lắng, hãy gọi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc đường dây tư vấn y tế, dù trang này nói gì đi nữa. Khi khẩn cấp, hãy gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở.
Hôm nay thế nào là bình thường
Chọn theo ngày sinh
Nên làm gì
- Vàng da có phải điều thường gặp?
- Không
- Nên làm gì
- Gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở (Việt Nam: 115) hoặc đến khoa cấp cứu ngay.
Vàng da sớm như vậy cần xét nghiệm máu đo bilirubin ngay.[1, 2, 3, 4, 12]
Nên làm gì
- Vàng da có phải điều thường gặp?
- Hay gặp
- Nên làm gì
- Nếu chưa ai kiểm tra, hoặc vàng không đỡ, hãy xin được kiểm tra khẩn (ở Anh: lịch khám khẩn với bác sĩ gia đình hoặc nữ hộ sinh, hoặc gọi 111): cần được tư vấn y tế ngay.
Vàng rõ nhất vào khoảng ngày 3. Cho bú 8-12 lần mỗi ngày sẽ giúp ích.[3, 4, 1]
Nên làm gì
- Vàng da có phải điều thường gặp?
- Thường đã qua mức đậm nhất
- Nên làm gì
- Nếu chưa ai kiểm tra, hoặc vàng không đỡ, hãy xin được kiểm tra khẩn: cần được tư vấn y tế ngay.
Đừng đoán mức độ qua màu da: chỉ xét nghiệm mới đo được.[3, 1, 4]
Nên làm gì
- Vàng da có phải điều thường gặp?
- Đang nhạt dần
- Nên làm gì
- Nếu chưa ai kiểm tra, hoặc vàng không đỡ: cần được tư vấn y tế ngay. Nếu vàng đang nhạt dần và bé bú tốt, hãy tiếp tục theo dõi.
Vàng da thường mất khoảng 2 tuần để hết.[3]
Cách kiểm tra
- Bước 1/4
Dùng ánh sáng tự nhiên
Cởi đồ cho bé và xem dưới ánh sáng tốt, tốt nhất là ánh sáng ban ngày gần cửa sổ.[4, 1, 3]
- Bước 2/4
Ấn rồi thả
Ấn nhẹ lên đầu mũi hoặc trán bé, rồi buông ra. Màu vàng có thể dễ thấy hơn ở chỗ da vừa ấn.[3, 4]
- Bước 3/4
Với da sẫm màu
Màu vàng khó thấy hơn trên da nâu hoặc da đen. Hãy xem lòng trắng mắt, lợi, và dưới lưỡi hoặc mặt trong má.[1, 3, 4]
- Bước 4/4
Xem vàng lan đến đâu
Màu vàng thường bắt đầu ở mặt rồi lan xuống ngực, bụng, tay và chân khi mức bilirubin tăng. Vàng lan đến đâu không cho biết mức độ: chỉ xét nghiệm mới cho biết.[1, 3, 4, 2]
Ella đếm cữ bú và số tã, những điều đầu tiên điều dưỡng sẽ hỏi. Mở Ella
Tìm hiểu kỹ hơn
Vì sao trẻ sơ sinh bị vàng da
Những bé cần được kiểm tra kỹ hơn
Một số bé dễ cần điều trị hơn. NICE nêu: sinh trước 38 tuần, có anh chị từng phải chiếu đèn vì vàng da, và bú mẹ hoàn toàn. AAP thêm: cha hoặc mẹ từng phải chiếu đèn, việc bú mẹ chưa suôn sẻ, và bầm tím nhiều khi sinh. Hướng dẫn năm 2022 của AAP cũng nêu thiếu men G6PD, một bệnh máu di truyền. Nếu bé có một trong các yếu tố này, hãy hỏi về việc kiểm tra sớm sau khi ra viện, và cho bác sĩ biết về tiền sử gia đình. AAP: hãy báo bác sĩ của bé nếu bạn ăn đậu fava (đậu tằm) hoặc dùng băng phiến, kháng sinh, henna hay thuốc thảo dược, vì trong một số ít trường hợp chúng có thể gây vàng da nặng. AAP khuyên tránh đậu fava, băng phiến, henna và thuốc thảo dược.
Cho bú giúp ích
Điều trị, nếu cần
Hầu hết các bé không cần điều trị. Nếu mức bilirubin cao, cách điều trị thường dùng là chiếu đèn: một loại ánh sáng đặc biệt chiếu lên da bé, thường ở bệnh viện và đôi khi tại nhà. NHS: hầu hết các bé cần chiếu khoảng 48 giờ. NICE khuyến khích cho nghỉ ngắn, tối đa 30 phút, để cho bú mẹ, thay tã và ôm ấp.
Đừng tắm nắng cho bé để chữa vàng da
Phân nhạt màu và nước tiểu sẫm
Khi bé bị vàng da, phân nhạt màu hoặc trắng như phấn, hay nước tiểu sẫm làm ố tã, có thể là dấu hiệu bệnh gan. Hãy xin bác sĩ hoặc nữ hộ sinh kiểm tra khẩn và giữ lại một chiếc tã để cho họ xem. Bài hướng dẫn về tã cho thấy phân và tã ướt thường trông như thế nào.
Câu hỏi cha mẹ hay gặp
Vàng da sơ sinh kéo dài bao lâu?
Thường khoảng 2 tuần (NHS). AAP: ở bé bú mẹ, vàng da thường kéo dài một tháng, đôi khi lâu hơn; ở bé bú sữa công thức, hầu hết hết trong 2 tuần. NICE khuyên kiểm tra nếu vàng da kéo dài hơn 2 tuần, hoặc 3 tuần nếu bé sinh trước 37 tuần.[3, 1, 4]
Bú mẹ có gây vàng da không?
Vàng da hay gặp hơn ở bé bú mẹ, chủ yếu khi bé chưa được bú đủ. Cho bú mẹ thường xuyên, 8-12 lần mỗi ngày, giúp giữ mức bilirubin thấp. Thường vẫn có thể tiếp tục cho bú mẹ trong lúc điều trị.[1, 3, 4, 2]
Vàng da sơ sinh có nguy hiểm không?
Thường là không. Hiếm khi, bilirubin rất cao có thể gây tổn thương não, vì vậy xét nghiệm theo khuyến nghị là quan trọng. Vàng da trong 24 giờ đầu, hoặc bé không bú, rất khó đánh thức hay buồn ngủ hơn bình thường, có nghĩa là cần gọi số cấp cứu tại nơi bạn ở (Việt Nam: 115) hoặc đến khoa cấp cứu ngay.[1, 3, 6, 12]

